Menisküs Yırtıklarında Tanı ve Tedavi

Menisküs Tanısı Nasıl Konur?

Muayenede tüm alt ekstremite (bacak) dikkatli değerlendirilmeli, damar muayenesi (venöz yetersizlik, periferik arter hastalığı)ve sinir muayenesi(bel fıtığı, dar kanal) ile ağrı yapabilecek diğer hastalıklar ekarte edilmelidir.

Menisküs hastalılarının tanısı; anamnez (sorgulama), fizik muayene ve standart grafilerle beraber diz eklem MR’ı ve artroskopi ile konulur. Menisküs yırtığına; standart röntgen grafileri, bilgisayarlı tomografi (BT) manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi radyolojik tekniklerle yüksek oranda tanı konulmakla birlikte artroskopik girişim;  %100 kesin tanı ve tedavi olanağı sağlar.

Menisküs yırtığı oluştuğunu tahmin eden hastaların muayene esnasında bacağına aldığı darbe, zorlanma ve buna benzer tüm durumları mutlaka söylemelidir. Elle yapılan muayenede eklem hattında hassasiyet ortaya çıkar. Diz bazen tam açılamaz veya kıvrılamaz, ağrı ortaya çıkar. Dizi kıvırırken içe veya dışa doğru burkmak belirtileri ortaya çıkarabilir

Menisküs Yırtıklarının Tedavisi Nasıl Yapılır?

Her diz yaralanmasında erken dönemde soğuk tatbiki, istirahat ve hareketsiz bırakma yapılması gereken ilk uygulamalardır. Ağrı kesiciler hastayı rahatlatmak ve ödemi azaltmak açısından kullanılır.

İkinci basamakta menisküs yırtığı açısından hastaya ameliyat gerekip gerekmediğine karar verilir. Eğer şikayetler menisküs yırtığından kaynaklanmıyor veya hastanın genel durumu cerrahiye izin vermiyorsa ameliyat iptal edilebilir veya geciktirilebilir.

Menisküs yırtıklarında eğer ağrı varsa ve günlük yaşamı etkiliyorsa ameliyat düşünülmelidir.

Menisküs yırtıkları konservatif (ameliyatsız) ve cerrahi (ameliyatla) tedavi edilirler. Ameliyatsız takip ve tedavi edilebilen menisküs yırtıkları nadir olup bazı koşullar içermelidir. Konservatif tedavide; yırtık, yeni (3 hafta içinde) olmuşsa, menisküsün kanlanma bölgesinde ve kenarları ayrılmamış stabil ise, çevresel ve 10 mm’den küçük yırtık ise, konservatif (ameliyatsız) iyileşme olasılığı vardır.

Bu koşulların dışındaki yırtıklarda ise, artroskopik (kapalı ameliyat) girişimle tedavi yapılır. Periferik (damarlı bölgede) ve yeni (3 haftalık) olan menisküs yırtıkları meniskus dikişleri ile tamir edilebilir. Damarsız bölgedeki yırtıklarda ise parsiyel (kısmi) menisektomi(yırtık olan menisküs parçasının dizden çıkarılması) uygulanır.

Menisküs yırtıklarında artroskopik girişimden sonra, anestezi etkisi azalınca hasta kalkıp aktif yürümeye başlayabilir. Hemen ardından rehabilitasyona başlanır. Bu rehabilitasyonun içeriği, quadriceps (uyluk ön bölge kasları) ve hamstring (uyluk arka bölge kasları) izometrik izotonik hareketlerine başlanmasıdır. Eğer menisküs periferik (çevresel) yırtıkları dikişle tamir edilmişse, spora dönüş 6 ayı bulabilir. Parsiyel menisektomilerde ise, iyi bir rehabilitasyondan sonra 2 hafta içerisinde spora dönülebilir.

Menisküs Yırtığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Menisküs yırtığı olan dizde yük dağılımı ve şok emilimi  belirgin olarak bozulur. Bu sebeple eklem kıkırdaklarında aşınma riski ve kireçlenme oluşma tehlikesi artar. Eğer menisküs tamiri yapılmışsa uzun dönemde çok iyi sonuçlar almak mümkündür. Menisküsler artroskopik olarak kısmen çıkartılmışsa yine çok büyük oranda iyi sonuçlar elde edilir.

Diz Artroskopi Ameliyatı Öncesi ve Sonrasında Neler Yapılmalı?

Ameliyatınız genel anestezi ile yapılacaksa ameliyat sonrası size yardımcı olabilecek birileri ile hastaneye başvurun. Ameliyat öncesi gece yarısından sonra, ameliyata girene kadar su dahil olmak üzere bir şeyler yemeyiniz ve içmeyiniz. Hastaneye, ameliyat sonrası bandajların üzerinden, kolayca giyebileceğiniz bir giysi ile gelmenizde fayda vardır. İlaç alerjiniz veya sürekli kullandığınız ilaç varsa hemşirenize ve anestezi uzmanına bilgi veriniz.

Ameliyat öncesi size uygulanacak genel anestezi (narkoz) veya spinal, epidural anestezi (yalnızca o bölgenin uyuşturulması) konusunda anestezi uzmanı ile karşılıklı görüş alışverişinde bulunabilirsiniz. Ameliyat sonrası ağrı kontrolü konusunda anestezi doktorundan tatmin edici cevaplar almanız mümkün olacaktır. Cerrahi sonrası dizde şişlik hissi olabilir. Artroskopi esnasında dizinize verilen suyun bir kısmı içeride kalmış olabilir, bu zamanla vücut tarafından emilecektir.

Ameliyat sonrasında dizde şişlik oluşmasını engellemek için dizinize elastik bandaj sarılacaktır. Yattığınız sürede bacak 2-3 yastıkla desteklenerek kalp seviyesinden yukarıya yükseltilmelidir. Ameliyattan sonra 3-4 günlük süreçte, buz uygulaması yararlıdır. Bir poşete buz parçalarını doldurarak bandaj üzerine veya poşeti havluya sararak cilt üzerine günde 5 defa 30 dakikalık soğuk uygulaması ağrı ve şişliği önlemede etkilidir.

Ameliyat sonrası yatağa alınınca ayak hareketleri, uyluk kaslarını kasma hareketleri kan dolaşımı açısından faydalıdır.

Ameliyat sonrası 1-2 gün içinde koltuk değneği ile ameliyatlı dize yüklenmek ve ayağa kalkıp yürümek mümkündür. Dizde kıkırdak ile ilgili bir girişim yapıldı ise yüklenme için en az 3 hafta beklemek gerekebilir.

En kısa sürede ev egzersizleri olarak, uyluk kaslarını güçlendirme hareketleri başlanmalıdır. Saat başı 15 dakika Dizi bükmeden bacağı düz şekilde,  bir karış kadar havaya kaldırıp 10’a kadar sayıp tekrar yerine bırakın. Bu egzersizler erken işe ve spora dönüş için değerlidir.

Taburcu sonrası dizde olağan dışı ağrı, kızarıklık, dikiş yerlerinden akıntı, bacakta renk değişikliği olursa en kısa sürede hekiminize başvurun.

Ameliyat Sonrası Hangi Durumlarda Doktora Başvurmak Gerekir?

  • Diz kilitlenerek sabit kalırsa
  • Beklenmeyen bir ağrı varsa
  • Açılan deliklerde fazla akıntı varsa
  • Ateş yükselirse
  • Derin ven trombozu belirtileri oluşursa
  • Enfeksiyon belirtileri ortaya çıkarsa